Irrati-generoak 

Oso lausoa da genero eta irratsaio kontzeptuak bereizten dituen aldea. Irratsaioa soinu-edukien   barne-antolaketari  dagokio; generoa, aldiz, gertaera komunikatiboaren tratamendu formalari.  Batzuetan, genero bate do gehiago sar daiteke, eta bestetan, berriz, generoak eta irratsaioak bat egin dezakete, elkarrizketetan oinarrituriko irratsaioak kasu.
Genero eta irratsaio kontzeptuak
Arturo Merayo-k honela definitzen du irrati-generoa. “Irrati-mezua osatzen duten osagaiak –eta bereziki hitza- harmonizatzeko era bakoitza, zeinari esker sortutako egitura irrati-sormenaren eta hedapenaren taxuera baten barruan ezagutzen den”. (Merayo, 1992: 173)
Irrati-genero bakoitzari mezua antolatzeko era propioa dagokio, eta generoek testuak –soinu-testuak irratian- sailkatzea ahalbideratzen dute, partekatzen dituzten ezaugarri batzuen arabera.
Irrati-generoen kontzeptua eta sailkapena kazetaritza-geenroen zorduna da, eta komunikabideak –irratiak- ezarritako ezaugarri bereziak izan arren, bateragarriak dira. Beraz, generoak oso baliagarriak dira entzuten diren irrati-mezuak sailkatu ahal izateko. Generoei esker, eskainitako edukiak bereizi eta ezagutzen ditu entzuleak.
Kazetaritza-generoetan oinarrituta, bi sailkapen nagusi egingo ditugu:
a)	Informazio-generoak
b)	Iritzi-generoak
Baina irratian dena ez da informazioa edo iritzia, eta sormen-generoak ere gehitu ahal dizkiegu aipaturiko bi horiei. Azken hauek, kazetaritzarekin baino gehiago literaturarekin –antzerkiarekin bereziki- edo artelanekin –sormen irratiaren kasuan- loturik lirateke,  eta ez informazioaren tratamenduarekin. 
a)	Informazio-generoak

Errealitatearen edo gertaeren kontakizunean oinarrituriko irrati-kazetaritzaren mezuak sailkatzen diren informazio-generoetan. Nagusiak honako hauek dira:

-	Albistea: prentsan eta telebistan bezala, irratian oinarriko genero informatiboa da albistea edo berria. 
-	Flasha: albiste baten aurrerapena da; gertaera bati buruz egindako lehenengo hurbilketa (albistea baino laburragoa izan ohi da).
-	Kronika: kazetariaren subjektibitatea agerian uzten duen informazio garatua (ez du iritzirik ematen, baina gertaeraren ikuspuntu pertsonala eman dezake kazetariak).
-	Txostena: albiste baten inguruko datu-bilketa.
-	Zehaztasunekoa: batez ere albiste zientifiko eta ekonomikoak sakontzeko. Osagai konparatiboak, kronologikoak, estatistikoak eta dokumentalak eskaintzen dira gertararen inguruan.
-	Ikerketa-txostena: gizarte- eta politika-gaiekin loturik egon ohi den sakoneko kazetaritzaren generoa da.
-	Erreportajea: informazio baten inguruko sakontasun-generoa da. Albistean eskainitako gaiei buruzko garapena izaten da, soinu-baliabide askok osatutakoa (ahots askoren konbinaketa, musika, hotsak…).
-	Dokumentalak: gaurkotasuneako erreportajearen aldaera da, baina horretatik bereizten da gaurkotasunarekiko lotura zehatzik egon behar ez delako.
-	Elkarrizketa: beste pertsona batekin hizketan informazioa lortzea du helburu elkarrizketatzaileak. Gertaera zehatz baten inguruan (adierazpen-elkarrizketa) edo pertsonaje baten inguruan (pertsonala) lortu ahal da informazioa.

b)	Iritzi-generoak

-	Iruzkina: eguneko informazioa osatzen duten gertaeren artean azpimarratzekoak diren albisteen argitzapen edo azalpena. Iritzia azaltzeaz gain, testuinguru zehatz batean kokatzen du albistea iruzkin-egileak, eta aurrekariak zein ondorioak ere azaltzen ditu.
-	Editoriala: iruzkinaren aldaera, irratiaren iritzia agertzen da. Oso gutxitan erabiltzen den generoa da.
-	Mahai-inguruak eta eztabaidak:  adituek –gai zehatz bati buruz- beren ikuspuntuak azaltzen dituzte, eta bakoitzak bere tesiaren aldeko argudioak azaltzen ditu. Kazetariak moderatzaile lana egiten du.
-	Tertuliak: mahai-inguruetatik bereizten da solaskideen eta eztabaidatzen gaien trataeragatik. Adituek baino gehiago, kolaboratzaile finkoek parte hartzen dute, eta denek gai askori buruz ematen dute iritzia.Gaiak gaurkotasunekoak dira, eta normalean tratamendua oso arina da. Azken urteotan ugaritu dira parrila guztietan, eta benetako eztabaida ordezkatu dute. (Ganbara, Radio Euskadin)
-	Zutabea: leku finko batean eta erregulartasunez pertsona batek sinatzen duen iritzi-artikulua da. Kazetariak “sinatzen” du egindako iruzkina, eta normalean maiztasun finkoez emititzen da. (Info 7 irratiak eskaintzen duen “Talaiatik” saio-tartea).
-	Tira komikoa eta karikatura; irrati-esketxak eta imitazioak:  egunkarietako tira komikoaren antzeko geenroa dago irratian ere: esketx edo eszena komikoa. Hainbat pertsonaik gaurkotasunaren azterketa egiten dute ironiaz eta humorez, baita kutsu kritikoaz ere (SER katearen “El Guiñol”, esaterako).

c)	Sormen-generoak

-	Ezagunenak saio dramatikoak dira: irrati-nobelak, antzerkiak, serialak… 
-	Horietaz gainera, azken hamarkadan ugaritu egin dira proposamen artistikoak, zeinen helburu nagusia soinuen bidezko artelanak sortzea den.